نهال به سردسیری

میوه بِه با عطر و طعم منحصر به فرد خود، یکی از میوه های هسته دار قدیمی است که علاوه بر مصرف تازه، به دلیل داشتن پکتین بالا، در تولید مربا، ژله و فرآورده های جانبی ارزش ویژه ای دارد. یکی از دغدغه های اصلی باغداران، انتخاب ارقامی است که بتوانند زودتر به بازار عرضه شوند و از نوسانات قیمت پایان فصل در امان بمانند. در این راستا نهال بِه زودرس اهمیت ویژه ای پیدا میکنند‌.
ارقام زودرس به دلیل دوره رسیدن کوتاه تر (معمولا اواخر تابستان تا اوایل پاییز)، مزایای متعددی دارند:
۱. بازار اولیه: امکان عرضه محصول به بازار پیش از ورود ارقام اصلی و رقابت شدیدتر، که معمولا قیمت های بهتری را تضمین می‌کند.
۲. مقاومت بهتر به شرایط آب و هوایی متغیر: در بسیاری از مناطق، رسیدن زودتر میوه به کاهش خطر سرمازدگی های پاییزی یا آسیب ناشی از بارندگی های شدید اواخر فصل کمک میکند.
۳. کاهش مصرف سموم: با برداشت زودتر، دوره حساسیت درخت به آفات رایج اواخر فصل کوتاه تر میشود.
به طور کلی نهال های بِه زودرس باید دارای مشخصات ژنتیکی باشند که دوره توسعه میوه را فشرده کرده و به بلوغ فیزیولوژیک سریع تری منجر شوند. با این حال، توجه به سازگاری رقم با شرایط اقلیمی منطقه کاشت (میزان سرمای زمستانه، میزان نیاز سرمایی و گرمای تابستانه) امری ضروری است.
در دنیای باغبانی، ارقام زودرس بِه عموما به دو دسته اصلی تقسیم میشوند: ارقامی که اندازه بزرگتری دارند و آن هایی که زودتر به بار می‌نشینند‌‌. در اینجا به چند نمونه شاخص اشاره میشود:
۱. رقم مشهد: این رقم یکی از قدیمی ترین و شناخته شده ترین ارقام ایران است که غالبا جزو ارقام نیمه زودرس تا زودرس دسته بندی می‌شود. میوه ها معمولا بزرگ تا بسیار بزرگ، گلابی شکل و دارای رنگ زرد روشن متمایل به طلایی در زمان رسیدن هستند. گوشت میوه آن سفید، ترد و پس از پخت نرم میشود.
این رقم به دلیل مقاومت نسبی به سرما و عملکرد خوب در بسیاری از مناطق ایران، بسیار محبوب است و زمان برداشت آن‌ معمولا از نیمه دوم شهریور آغاز می‌شود.
۲. رقم اسپانیایی: این رقم معمولا زودتر از بسیاری از ارقام محلی به بلوغ میرسد. میوه های آن نسبتا درشت، گرد و فشرده هستند. یکی از مزایای کلیدی آن، تحمل بالا در برابر برخی بیماری های قارچی و داشتن بافتی کمی اسیدی تر است که برای تهیه مربا بسیار مطلوب است. این رقم به دلیل زودرسی، گزینه مناسبی برای مناطقی با تابستان های کوتاه تر محسوب می‌شود.
۳. رقم آرمنا: اگر چه ممکن است در همه مناطق شناخته شده نباشد، اما این رقم به دلیل زودرسی شاخص و کیفیت مناسب میوه شناخته می‌شود. میوه ها معمولا گرد تا کمی تخم مرغی هستند و رنگ پوست آن ها در زمان رسیدن به زرد روشن متمایل میشود‌‌. پخت این رقم معمولا سریع تر انجام شده و رنگ صورتی یا قرمز زیبایی به ژله و مربای آن می‌دهد.